Η απινίδωση στην καρδιακή ανακοπή έχει κατά το παρελθόν μελετηθεί από διάφορες απόψεις. Από το σημείο εφαρμογής των ηλεκτροδίων μέχρι το επίπεδο της έντασης των Joules έχει απασχολήσει τη διεθνή επιστημονική κοινότητα. Σκοπός των μελετών αυτών είναι να εντοπίσει την καλύτερη δυνατή πρακτική ώστε να αυξηθεί το ποσοστό επιβιωσιμότητας ενός ανθρώπου έπειτα από καρδιακή ανακοπή.

Τα τελευταία χρόνια τρέχουν κάποιες μελέτες-δοκιμές (ILCOR, AHA, ERC), που σχετίζονται με την απινίδωση και αφορούν τρεις μεγάλες κατηγορίες. Την κλασική ασύγχρονη απινίδωση με δύο ηλεκτρόδια στις προκαθορισμένες θέσεις -επάνω δεξιά και κάτω/μέση αριστερά-, τη διπλή ταυτόχρονη απινίδωση (DSED – Dual/double Sequential Defibrillation) και τέλος την απινίδωση με αλλαγή θέσης των ηλεκτροδίων (VC – Vector Change).

Οι παραπάνω μελέτες-δοκιμές ξεκίνησαν με αφορμή την επαύξηση των πιθανοτήτων για μία επιτυχημένη απινίδωση και επαναφορά του φυσιολογικού καρδιακού ρυθμού ενώ ταυτόχρονα μελετούσαν τις δυνατότητες να “σπάσουν” τις ανθεκτικές στην απινίδωση καρδιακές αρρυθμίες όπως αυτές της VF – Κοιλιακής Μαρμαρυγής και της PVT – Άσφυγμης Κοιλιακής Ταχυκαρδίας όταν αυτές παρέμεναν ενεργές μετά από τρεις (3) διαδοχικές απινιδώσεις.

Πρόσφατες μελέτες έδειξαν ότι η DSED και η VC απινίδωση επιφέρει καλύτερα αποτελέσματα σε ανθεκτικές καρδιακές αρρυθμίες VF & PVT σε σχέση με την κλασική απινίδωση. Το γεγονός όμως ότι οι μελέτες δεν έγιναν σε καθεστώς -double blind- το ρίσκο για προκατάληψη έναντι της μίας σε σχέση με την άλλη είναι υπαρκτό. Επιπλέον, κάτι που εκτιμήθηκε κατά τη φάση των μελετών είναι ότι η DSED είναι και αυτή μία VC απινίδωση και έτσι δεν είναι απόλυτα διακριτό εάν τελικά κερδίζει η διπλή συγχρονισμένη απινίδωση ή αλλαγή θέσης των ηλεκτροδίων.

Τι είναι η DSED;

Η Διπλή Ταυτόχρονη Απινίδωση (DSED) είναι μια εξελιγμένη τεχνική απινίδωσης, κατά την οποία χρησιμοποιούνται δύο απινιδωτές ταυτόχρονα για την παράδοση δύο συγχρονισμένων shocks σε διαφορετικά ανατομικά σημεία του θώρακα. Η μέθοδος αυτή εφαρμόζεται σε περιπτώσεις ανακοπής με εμμένουσα κοιλιακή μαρμαρυγή (VF) ή άσφυγμη κοιλιακή ταχυκαρδία (PVT), όταν η παραδοσιακή μονοαπινίδωση (single shock) αποτυγχάνει.

Πώς γίνεται;

Χρήση δύο απινιδωτών ταυτόχρονα και τοποθέτηση των ηλεκτροδίων:

• Πρώτο σετ: Προσθιοπλάγια θέση (Anterior–Lateral)
• Δεύτερο σετ: Πρόσθιο-οπίσθια θέση (Anterior–Posterior)

Οι δύο απινιδώσεις εφαρμόζονται σχεδόν ταυτόχρονα (εντός <1 δευτερολέπτου), συνήθως με συντονισμό μεταξύ των δύο διασωστών

Πότε χρησιμοποιείται;

• Όταν έχουν προηγηθεί τουλάχιστον 3 απινιδώσεις χωρίς επιτυχία
• Συνεχίζεται η VF ή PVT παρά τη χορήγηση φαρμάκων (π.χ. αδρεναλίνη, αμιοδαρόνη)

Τι λένε οι έρευνες;

Η σημαντικότερη μελέτη μέχρι στιγμής είναι η DOSE VF Trial (NEJM, 2022), που κατέληξε στα εξής:

• Η DSED αύξησε σημαντικά τα ποσοστά επιτυχούς επαναφοράς της κυκλοφορίας (ROSC)
• Υπήρξε βελτίωση στην επιβίωση μέχρι την έξοδο από το νοσοκομείο
• Περισσότεροι ασθενείς είχαν καλή νευρολογική αποκατάσταση

Πλεονεκτήματα της DSED

1. Υψηλότερη πιθανότητα διακοπής της VF
2. Πολλαπλές γωνίες ηλεκτρικής εκφόρτισης
3. Ενίσχυση ηλεκτρικού πεδίου στον καρδιακό μυ
4. Πιθανή μείωση της διάρκειας ανακοπής

Παρακάτω σας παραθέτουμε και σχετική βιβλιογραφία-αρθρογραφία για μελέτη:

1. https://costr.ilcor.org/document/double-sequential-defibrillation-strategy-for-cardiac-arrest-with-refractory-shockable-rhythm-als-tf-sr
2. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC9907872/pdf/134_2023_Article_6993.pdf
3. https://cprguidelines.eu/assets/guidelines/European-Resuscitation-Council-Guidelines-2021-Ad.pdf

Κλείνοντας, αυτό που μας μένει από τα δεδομένα αυτά είναι ότι η απινίδωση βρίσκεται σε στάδιο μελέτης προκειμένου να βελτιστοποιηθεί η επιτυχία της και τα επιστημονικά συμβούλια προς το παρόν τη DSED και VC δεν την έχουν ως προτεινόμενες ή ενδεικνυόμενες έως ότου υπάρξουν στο μέλλον περισσότερα δεδομένα.

* Για περισσότερες πληροφορίες – γνώσεις για την αντιμετώπιση της καρδιακής ανακοπής μπορείτε να κάνετε κλικ στο: https://meducation.gr/course/olokliromeni-ekpaideysi-proton-voith/

Αρθρογραφία από τον Αλέξανδρο Α Τουμπέλη, CEO & Διευθυντή Εκπαίδευσης της Meducation, 23/05/2025